Pomnik Narod\u00f3w ods\u0142oni\u0119ty zosta\u0142 8 wrze\u015bnia 1968 r. Autorem projektu by\u0142 Nandor Glid, kt\u00f3ry prze\u015bladowany przez nazist\u00f3w w swojej jugos\u0142owia\u0144skiej ojczy\u017anie przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 pod koniec 1944 r. do ruchu oporu. Rze\u017abiarz wygra\u0142 w 1959 r. konkurs rozpisany w\u015br\u00f3d artyst\u00f3w przez Mi\u0119dzynarodowy Komitet Dachau (CID).<\/p>\n
Pomnik Narod\u00f3w, sk\u0142adaj\u0105cy z r\u00f3\u017cnych element\u00f3w, mo\u017cna zwiedza\u0107 bezpo\u015brednio. Jego wymowa oparta zosta\u0142a na idei szlaku nauki i oczyszczenia. Przychodz\u0105c od strony Jourhausu, zwiedzaj\u0105cy trafiaj\u0105 przed mur, otwieraj\u0105cy za\u0142o\u017cenie pomnikowe. Widniej\u0105cy na nim napis wzywa, aby p\u00f3j\u015b\u0107 za przyk\u0142adem wi\u0119\u017ani\u00f3w i zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa bez terroru i despotyzmu. Szlak pomnikowy prowadzi nast\u0119pnie do jego serca, symbolizuj\u0105cego beznadziejne po\u0142o\u017cenie i cierpienie wi\u0119\u017ani\u00f3w. Centralna rze\u017aba z br\u0105zu pokazuje cz\u0142owieka w ogrodzeniu z drutu kolczastego. Oflankowana jest stylizowanymi filarami betonowymi, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 instalacj\u0119 stra\u017cnicz\u0105.<\/p>\n
Naprzeciwko rze\u017aby znajduje si\u0119 relief w kszta\u0142cie \u0142a\u0144cucha, oddaj\u0105cy w przeno\u015bni solidarno\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozie koncentracyjnym. Na reliefie znajduj\u0105 si\u0119 tr\u00f3jk\u0105ty w rozmaitych kolorach, kt\u00f3rymi SS etykietowa\u0142o wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n
Tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w: czarnego dla tzw. \u201eelement\u00f3w aspo\u0142ecznych\u201d, zielonego dla \u201enotorycznych przest\u0119pc\u00f3w\u201d i r\u00f3\u017cowego dla homoseksualist\u00f3w brakuje na p\u0142askorze\u017abie. Te grupy ofiar nie mia\u0142y jeszcze w czasie powstawania pomnika statusu ofiar terroru nazistowskiego. Dopiero od lat osiemdziesi\u0105tych XX w. opinia publiczna zacz\u0119\u0142a ze zwi\u0119kszon\u0105 uwag\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 ich losem.<\/p>\n
Przy ko\u0144cu wznosz\u0105cego si\u0119 szlaku pomnikowego znajduje si\u0119 nagrobek zawieraj\u0105cy prochy nieznanego wi\u0119\u017ania. Na murze za nim widnieje jako przestroga napis \u201eNigdy wi\u0119cej\u201d w pi\u0119ciu j\u0119zykach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"