Wraz z post\u0119pami ofensywy alianckiej, SS ewakuowa\u0142o od lata 1944 r. kolejne obozy koncentracyjne. Poci\u0105gowymi transportami i przymusowymi marszami przemieszczano wi\u0119\u017ani\u00f3w do oboz\u00f3w po\u0142o\u017conych dalej od frontu. Wskutek swego po\u0142o\u017cenia w g\u0142\u0119bi Rzeszy, ob\u00f3z koncentracyjny Dachau zosta\u0142 najpierw obozem docelowym dla wi\u0119\u017ani\u00f3w ewakuowanych z oboz\u00f3w koncentracyjnych w Auschwitz, Natzweiler, Flossenb\u00fcrg i Buchenwaldzie. Wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w nie prze\u017cy\u0142o warunk\u00f3w transport\u00f3w kolejowych i pieszych marszy.<\/p>\n
Rozkaz do ewakuacji obozu koncentracyjnego Dachau i jego podoboz\u00f3w nadszed\u0142 dopiero na kilka dni przed nadej\u015bciem wojsk ameryka\u0144skich. 23 kwietnia 1945 r. rozpocz\u0119to likwidacj\u0119 podoboz\u00f3w kompleksu Kaufering. Trzy dni p\u00f3\u017aniej pierwsze kolumny marszowe wi\u0119\u017ani\u00f3w opu\u015bci\u0142y macierzysty ob\u00f3z Dachau, kieruj\u0105c si\u0119 na po\u0142udnie. Z systemu obozowego Dachau SS podda\u0142o ewakuacji przynajmniej 25\u00a0000 wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n
Podczas przemarsz\u00f3w, zwanych tak\u017ce \u201emarszami \u015bmierci\u201d, zmar\u0142o wskutek chor\u00f3b, niedo\u017cywienia i os\u0142abienia przynajmniej tysi\u0105c os\u00f3b. Kto upad\u0142 nieprzytomny, lub zatrzyma\u0142 si\u0119 bez si\u0142, tego esesmani t\u0142ukli na \u015bmier\u0107 lub zabijali strza\u0142em. Trasa przemarsz\u00f3w prowadzi\u0142a przez liczne wioski i miasteczka. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w mia\u0142o w ten spos\u00f3b okazj\u0119 zosta\u0107 \u015bwiadkami tych brutalnych marszy.<\/p>\n
Od 1989 r. gminy le\u017c\u0105ce wzd\u0142u\u017c trasy \u201emarsz\u00f3w \u015bmierci\u201d ustawi\u0142y na niej 22 identyczne \u201ePomniki Marsz\u00f3w \u015amierci\u201d, autorstwa rze\u017abiarza Hubertusa von Pilgrima. Od 2001 r. pomnik taki stoi w Dachau przy skrzy\u017cowaniu ulic Theodor-Heuss-Stra\u00dfe i Sudetenlandstra\u00dfe, przypominaj\u0105c cierpienie ofiar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"