baKompleks krematoryjny stanowi centralne miejsce pami\u0119ci w Muzeum Obozu Koncentracyjnego w Dachau. Ju\u017c od razu po wyzwoleniu wykorzystywano ten teren do czczenia pami\u0119ci zmar\u0142ych. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX w. nadano mu charakter cmentarza.<\/p>\n
Obecnie do kompleksu krematoryjnego dochodzi si\u0119 przez most bezpo\u015brednio z by\u0142ego obozu wi\u0119\u017aniarskiego. Nie odpowiada to sytuacji historycznej, bowiem ten poro\u015bni\u0119ty cz\u0119\u015bciowo drzewami teren znajdowa\u0142 si\u0119 w granicach obozu SS, otoczony by\u0142 murem i \u015bci\u015ble odgrodzony od obozu wi\u0119\u017aniarskiego. Dost\u0119p do niego mia\u0142o tylko SS oraz wi\u0119\u017aniowie, kt\u00f3rzy musieli kremowa\u0107 zw\u0142oki.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo SS przekazywa\u0142o prochy zmar\u0142ych w obozie wi\u0119\u017ani\u00f3w rodzinom, grzeba\u0142o zw\u0142oki w pobli\u017cu obozu, lub przekazywa\u0142o je do skremowania na monachijski Cmentarz Wschodni (Ostfriedhof). Kiedy po rozpocz\u0119ciu wojny raptownie wzros\u0142a liczba wi\u0119\u017ani\u00f3w i podnios\u0142a si\u0119 ich \u015bmiertelno\u015b\u0107, SS poleci\u0142o wybudowa\u0107 pierwsze krematorium z piecem do palenia zw\u0142ok. Ju\u017c po roku jego wydajno\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca. Dlatego wiosn\u0105 1942 r. rozpocz\u0119to budow\u0119 \u201eBaraku X\u201d, kt\u00f3ry w nast\u0119pnym roku podj\u0105\u0142 prac\u0119. Znajduj\u0105ce si\u0119 tym budynku krematorium mia\u0142o cztery piece, pomieszczenia dezynfekcyjne do ubra\u0144, pomieszczenia socjalne i sanitarne, kostnice oraz komor\u0119 gazow\u0105, nazywan\u0105 \u201e\u0142a\u017ani\u0105 natryskow\u0105\u201d (Brausebad). Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u201eBarak X\u201d pomy\u015blano\u00a0 jako instrument masowej eksterminacji wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n
Jednak nie dosz\u0142o do jego wykorzystania przy pomocy komory gazowej. Nie jest jasne, dlaczego SS nie si\u0119gn\u0119\u0142o po ten \u015brodek, cho\u0107 komora by\u0142a w pe\u0142ni funkcjonalna. W 1944 r. zg\u0142adzono tam wedle relacji \u015bwiadka jedynie kilku wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n
Odosobnienie kompleksu krematoryjnego SS wykorzystywa\u0142o do egzekucji wi\u0119\u017ani\u00f3w przez powieszenie lub strza\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy. Ofiarami byli przede wszystkim cz\u0142onkowie ruchu oporu. Przygotowana specjalnie w tym celu \u201eDroga \u015bmierci\u201d prowadzi zwiedzaj\u0105cych do miejsc egzekucji i grob\u00f3w ze skremowanymi cia\u0142ami ofiar.<\/p>\n
W latach 1933-1945 zmar\u0142o w obozie koncentracyjnym Dachau i w jego podobozach zewn\u0119trznych 41.500 wi\u0119\u017ani\u00f3w wskutek g\u0142odu, os\u0142abienia, chor\u00f3b, tortur lub celowego morderstwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"